03-dev-disk · Kullanım Kılavuzu

Bash GNU Make Docker Snap systemd Read-Only Destructive

Amaç

Geliştirme makinesinde sessizce biriken çöpü önce ölçer, sonra isterseniz temizler: Docker build cache, sarkan imajlar, eski snap sürümleri, journald kayıtları, APT önbelleği ve çöp kutusu.

Docker’la ve kind/Multipass gibi araçlarla çalışan bir makinede bu birikim hızlıdır — tipik olarak birkaç GB.

Güvenlik ilkesi

Bu modül, yıkıcı olabilecek şeyleri varsayılan olarak yapmaz:

Kategori Davranış Neden
Build cache, sarkan imajlar Silinir Yeniden üretilir, kayıp yok
APT önbelleği, journald, eski snap’ler, çöp kutusu Silinir Yeniden indirilir / eski kayıt
Docker volume’ları Asla silinmez — yalnızca raporlanır İçinde veritabanı/uygulama verisi olabilir
Konteynerler (durmuş olanlar dahil) Dokunulmaz Sizin işinize yarıyor olabilir
Kullanılmayan imajlar Yalnızca disk-clean-all ile Yerel build’ler yeniden build gerektirir

Sarkan volume’lar için script size komutu gösterir ama silmeyi size bırakır — docker volume prune‘un geri dönüşü yoktur ve durmuş bir veritabanı konteynerinin verisi orada olabilir.

Make hedefleri

Hedef Açıklama
make disk-report Neyin ne kadar yer kapladığını gösterir, hiçbir şey silmez
make disk-clean Güvenli temizlik (yeniden üretilebilir olanlar)
make disk-clean-all Yukarıdakiler + kullanılmayan tüm Docker imajları

Parametreler

Değişken Varsayılan Anlamı
DRY — DRY=1: hiçbir şey silmez, ne yapılacağını komutlarıyla gösterir
YES — YES=1: onay sorusunu atlar
DISK_JOURNAL_KEEP 7d journald’de saklanacak süre
DISK_SNAP_RETAIN 2 snap’te saklanacak sürüm sayısı
DISK_NO_SUDO — DISK_NO_SUDO=1: sudo gerektiren adımları (APT, snap, journald) atlar

Çalıştırma

1. Önce ölç 

make disk-report

  KATEGORI                   KAZANC       NOT
──────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
  Docker build cache         3.6 GiB      guvenli - yeniden uretilir
  Docker sarkan imajlar      0 MiB        guvenli - etiketsiz artiklar
  journald kayitlari         347 MiB      7d oncesi silinir
  APT paket onbellegi        10 MiB       guvenli - yeniden indirilir
  Eski snap surumleri        176 MiB      guvenli - son 2 surum kalir
  Cop kutusu                 1 MiB        guvenli
──────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
  TOPLAM                     4.1 GiB       guvenli temizlik

  Ayri degerlendirilenler
──────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
  Kullanilmayan imajlar      2.5 GiB      yeniden build gerekir
  Sarkan volume'lar          4.7 GiB      VERI KAYBI RISKI - silinmez

2. Ne olacağını gör (kuru çalışma) 

make disk-clean DRY=1

Tek bir şey silmeden, çalıştırılacak komutları tek tek listeler:

▸ Docker
  [kuru] Build cache temizleniyor
    docker builder prune -f
  [kuru] Sarkan imajlar temizleniyor
    docker image prune -f

▸ Sistem (sudo gerekir)
  [kuru] APT onbellegi temizleniyor
    sudo apt-get clean
  [kuru] journald 7d oncesine kadar kirpiliyor
    sudo journalctl --vacuum-time=7d
  [kuru] Eski snap siliniyor: spotify (rev 97)
    sudo snap remove spotify --revision=97

3. Temizle 

make disk-clean

Önce raporu gösterir, onay ister, sonra adım adım temizler ve sonunda raporu yeniden basar — böylece ne kadar yer kazandığınızı görürsünüz.

sudo gerektiren adımlar (APT, journald, snap) için parola sorulur. İstemiyorsanız:

make disk-clean DISK_NO_SUDO=1

Geniş temizlik 

make disk-clean-all

Ek olarak kullanılmayan tüm Docker imajlarını siler. Bu, yerel olarak build ettiğiniz imajları da kapsar (kendi projeleriniz); onları yeniden build etmeniz gerekir. Internet’ten gelen imajlar yeniden indirilir.

kind kullanıyorsanız kindest/node imajı da silinebilir — bu, sonraki make kind-up çağrısını birkaç dakika yavaşlatır (imaj yeniden indirilir).

Sarkan volume’lar

Rapor bunları gösterir ama silmez. Karar vermeden önce içeriklerine bakın:

docker volume ls -f dangling=true
docker volume inspect <ad> | head -20

Örneğin durmuş bir postgres konteynerine ait volume, veritabanınızı barındırıyor olabilir. Emin olduktan sonra:

docker volume prune        # geri dönüşü yoktur

Notlar

  • disk-report tamamen salt okunurdur; istediğiniz zaman çalıştırabilirsiniz.
  • Temizlik sonrası tekrar rapor basılır; “önce/sonra” farkını orada görürsünüz.
  • Build cache silmek sonraki docker build işlemlerini bir kereliğine yavaşlatır (katmanlar yeniden üretilir), ama kalıcı bir kayıp değildir.